Libido, Sigmund Freud tarafından ortaya atılan, insanoğlunun ana sorun kaynağı olarak görünen, bastırılmış duyguları insan benliğinde ateşleyen terimdir. Türkçede cinsel istek olarak kullanılır.
Libido genel anlamıyla seksüel istek olarak kabul edilir. Daha teknik tanımıyla Carl Jung tarafından bulunmuştur. Genel olarak libido, özgür yaratım ya da psişik olarak bireysel gelişimi ileri iten enerjidir.
Freud’a göre libido içgüdüsel enerjidir. UygarlaÅŸma davranışının uzlaşımlaÅŸması ile çatışma halindedir. Toplumsal konforun getirdiÄŸi libidoyu kontrol etme id olarak tanımlanır. Bu toplumsallık ile bireysellik arasındaki huzursuzluk ve gerilimi yönetir. Bu rahatsızlığı, huzursuzluÄŸu Freud neurosis (nevroz, sinirce) olarak isimlendirmiÅŸtir. Böylece libido dönüşüme uÄŸramak zorunda kalır. Sosyal alanda kullanılacağı bir alana yöneltilerek yüceltilir. Freud’a göre bu yüceltmedir (sublimation).
Libido, yaratıcı hayatı teÅŸvik edebilir. Ä°nsanlık için doÄŸal yol seksle gerçekleÅŸmesidir. Bununla birlikte derin biliçaltı seviyelerinde iki seviye birleÅŸebilir bunun sonucunda seksüel çekim ve seksüel dürtü için evrimsel koÅŸullarda sonuçlar verebilir. Bu koÅŸulların kullanımı libidonun karşıt anlamlı sözcüğü olan destrudo’yu oluÅŸturur. (insanın içindeki ölüm, yıkım, kendi kendini yıkım/yoketme içgüdüsü. Freud insan yaÅŸamını iki temel dinamik arasındaki savaşın oynandığı tiyatro olarak görmüş: yaÅŸama içgüdüsü (eros) ve ölüm içgüdüsü (thanatos). BilindiÄŸi üzere Freud daha çok yaÅŸam içgüdüsü ile uÄŸraÅŸmıştır).
Kelime, Freud’un öğrencisi psikanalist Edoardo Weiss tarafından üretilmiÅŸ. Ä°lk olarak 1935 tarihli “imago” dergisindeki “Todestrieb und Masochimus” baÅŸlıklı makalesinde kullanmış.
Bir kısım psikanalist (Federn) aynı içgüdüyü “mortido” kelimesiyle tanımlamış.
Doktor ve psikiyatristler libidonun azaltılmasını bir çeşit seksüel fonksiyon kaybı olarak görmekte ve bunu tıbbi bir problem olarak ele almaktadır. Örneğin, libidonun azalışını, erkekte testesteron ve kadında östrojen hormonunun üretiminin azalmasına bağlarlar. Hormon yetersizliği hormon tedavileriyle düzenlenebilir.
Birçok tıbbi durum altında libido azalabilir. Ameliyat, aşırı yorgunluk, bitkinlik, psikiyatrik sorunlar(depresyon, kaygı) gibi. Bazı ilaçların da libido düşüşünde yan etkileri söz konusu olabilir.
Ayrıca gebelik ve yaşlılıkta da libidoda azalma görülebilir.
wiki