Basketbol müsabakaları iki hakem tarafından yönetilir. Misafir takım sahayı seçme hakkına sahiptir. Her devreden sonra saha deÄŸiÅŸimi yapılır. Oyun, orta saha çizgisinde her takımdan birer oyuncu arasında yapılan hava atışı ile baÅŸlar. Hava atışına çıkan oyuncular, topu tek elleri ile takım arkadaÅŸlarına kazandırma hedefini taşır. Oyun, 10′ar dakikalık dört periyottan oluÅŸur.(Bu süre NBA’de 12 dakika olarak belirlenmiÅŸtir.) Beraberlik durumunda uzatma periyodu oynanır. Her takım ilk üç periyotta ve uzatma periyodunda 2′ÅŸer dakikalık bir, dördüncü periyotta iki mola hakkına sahiptir. Ä°kinci ile üçüncü periyot arasında 15 dakikalık devre arası verilir. Hücum eden takım, kendi sahasını 8 saniye içinde terk etmek, 24 saniye içinde de hücumunu tamamlamak zorundadır, aksi halde top kullanma hakkı rakip takıma geçer. Oyuncu topla birlikte, top sürme (dribbling), pas atma (passing), ÅŸut atma (shooting) aktivitelerini yapma ÅŸansına sahiptir. Bir oyuncu top sürerken, topu eline alarak durdurursa, tekrar top sürme ÅŸansına sahip deÄŸildir; topu istediÄŸi yöne ve kiÅŸiye pas ya da ÅŸut atmak zorundadır.
Her takım 5 kiÅŸiden oluÅŸur ve takımların sınırsız oyuncu deÄŸiÅŸikliÄŸi hakkı vardır. EÄŸer faul hakkını doldurmamışsa, her çıkan oyuncu tekrar oyuna dahil olabilir. Bir takımdaki beÅŸ oyuncudan genellikle biri post(orta),ikisi guard(point guard,shooting guard)ikisi de forvet(içeriye yardım eden power forvet ve small forvet) oyuncusudur. Ayrıca bu 5linin deÄŸiÅŸik varyasyonları da görülebilir.(1guard,2forvet,2uzun; 2guard,1forvet,2uzun) Oyunu bir baÅŸ hakem ve yardımcı hakem olarak iki hakem yönetir. Her oyuncu beÅŸ faulle oyun dışında kalır, tekrar o maç için oyuna dahil olamaz. Her oyuncunun bireysel olarak yaptığı faul sayısının toplamı, takım faullerini de belirler. Toplamda dört takım faulüne ulaÅŸan takımın daha sonra yaptığı her faul, karşı takıma serbest atış kullanma hakkı kazandırır. Hakem tarafından durdurulmadıkça, top potadan veya çemberden dönerse oyun devam eder. Ayrıca, oyuncu sahayı belirleyen çizgilerin dışına temas etmedikçe, top oyun çizgilerinin dışına deÄŸmeden havadan saha çizgisinin dışına çıksa dahi, oyuncu topu içeri çevirebilirse de oyun devam eder. Her sayı atışından sonra veya hakemin düdüğü çalmasının ardından, oyun ve oyun zamanı durur. Sayı yiyen takımın pota gerisindeki çizgi arkasından topu oyuna sokması ile hem zaman hem de oyun tekrar baÅŸlar. Oyun içindeki diÄŸer durumlara göre, hakemin gösterdiÄŸi yerlerden, top oyuna sokulur. Üç sayı çizgisi içinden yapılan her baÅŸarılı atış iki sayı, üç sayı çizgisi gerisinden yapılan her baÅŸarılı atış üç sayı olarak deÄŸerlendirilir. Faullerden veya kural ihlallerinden dolayı kazanılan baÅŸarılı serbest atışlar bir sayı olarak deÄŸerlendirilir. Oyuncular iki durumda cezalandırılır: 1- Bireysel kural ihlalleri 2- Faul yapılan durumlar. Kural ihlali veya hatası (hatalı yürüme, topun çizgi dışına çıkması, hücum oyuncusunun üç saniyeden fazla post içinde durması v.b) top kullanma hakkını karşı takıma verir. Yapılan bireysel fauller ( itme, çekme, vurma, tutma v.b) ise oyuncunun faul cezası almasını saÄŸladığı gibi faulün yapıldığı yer göz önünde bulundurularak, rakip topu yandan oyuna sokar, ya da serbest atış yapma hakkı kazanır. Serbest atış hakkı adedi, faulun yapıldığı zaman, yer ve çeÅŸidine göre deÄŸiÅŸir. Åžut atışı sırasında faul yapılmış ve atış sayı olmamışsa, atışı yapan takıma iki serbest atış hakkı verilir. EÄŸer atış sayı olmuÅŸsa, bir serbest atış hakkı verilir. Bir takım, bir devredeki “takım faul” sınırını geçmiÅŸ ve atış sahası dışında faul yapmışsa, o zaman bire-bir denen serbest atış hakkını kullanır. Bu atışta kural, ilk atış sayı olursa, ikinci atış yapma hakkı kazanmaktır. Bire-bir’de ilk atışı kaçıran ikinci atışı yapamaz, top potadan oyun alanına dönerse, oyun devam eder. Teknik faullerde (oyunu geciktirme, sportmenlik dışı davranışlar, hakeme itiraz, izinsiz